ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΕΣ ΩΟΘΗΚΕΣ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ

Το Σύνδρομο των Πολυκυστικών Ωοθηκών (ή αλλιώς αναφερόμενο ως Πολυκυστικές Ωοθήκες ή ΣΠΩ) είναι μια πολύπλοκη διαταραχή με επιπτώσεις τόσο στην ποιότητα της ζωής της γυναίκας όσο και στη γονιμότητά της. Είναι η συχνότερη ενδοκρινολογική πάθηση των γυναικών της αναπαραγωγικής ηλικίας, με ακόμα συχνότερη εμφάνισή του κατά τη διάρκεια της εφηβείας. Αποτελεί τη συχνότερη αιτία υπογονιμότητας και είναι καλύτερα να αντιμετωπίζεται από ειδικό στις πολυκυστικές ωοθήκες γυναικολόγο.

Το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών είναι μια πάθηση για την οποία δεν έχουν ακόμη πλήρως ξεκαθαριστεί τα αίτιά της. Έχουν ενοχοποιηθεί γενετικοί-γονιδιακοί, αλλά και περιβαλλοντικοί παράγοντες, καθώς και η μεταξύ τους αλληλεπίδραση.

Το κυριότερο χαρακτηριστικό του Συνδρόμου των Πολυκυστικών Ωοθηκών φαίνεται να είναι η αύξηση των «ανδρικών» ορμονών (των ανδρογόνων), που οδηγεί σε ακμή του δέρματος και σε αυξημένη τριχοφυΐα (δασυτριχισμός)). Ιδιαίτερα σημαντικά χαρακτηριστικά, με βάση τους ορισμούς του συνδρόμου, είναι η συνύπαρξη κύστεων στις ωοθήκες (παθολογική εικόνα ωοθηκών στο υπερηχογράφημα) ή/και  η αστάθεια στην συχνότητα εμφάνισης της «περιόδου».

Πολλές άλλες διαταραχές μπορεί να συνοδεύουν το Σύνδρομο Πολυκυστικων Ωοθηκών, όπως: η παχυσαρκία, ο σακχαρώδης διαβήτης, η αύξηση της χοληστερίνης και η υπέρταση, αλλά και πιο μακροχρόνιες επιπλοκές όπως  παθήσεις της καρδιάς και των αγγείων και ο καρκίνος του ενδομητρίου, που ευθύνονται και για την αυξημένη θνησιμότητα του συνδρόμου.

Είναι σημαντικό όμως να αναφέρουμε ότι υπάρχουν και σοβαρές ψυχολογικές επιπτώσεις, καθώς οι αλλαγές στην εμφάνιση, και ιδιαίτερα η αυξημένη τριχοφυΐα και η παχυσαρκία (κοσμητικά προβλήματα), οι διαταραχές του κύκλου και η ανικανότητα για αναπαραγωγή, προκαλούν αρνητικά συναισθήματα στη γυναίκα, η οποία χάνει την αυτοπεποίθηση και αυτoεκτίμησή της.

Οι Πολυκυστικές Ωοθήκες δεν έχουν την ίδια ακριβώς εμφάνιση σε όλες τις γυναίκες. Ακόμα και στην ίδια γυναίκα μπορεί να παρατηρηθούν μεταβολές στην εμφάνιση των συμπτωμάτων του συνδρόμου κατά τη διάρκεια της ζωής της.

Η σωστή ενημέρωση και η τακτική παρακολούθηση από τον ειδικό στις πολυκυστικές ωοθήκες γυναικολόγο είναι απαραίτητα στοιχεία της ορθής αντιμετώπισης και θεραπείας του Συνδρόμου Πολυκυστικών Ωοθηκών.

Δρ Παναγιώτης Χριστόπουλος
Μαιευτήρας Χειρουργός Γυναικολόγος
Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών με γνωστικό Αντικείμενο “Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών”

Συχνές Ερωτήσεις

1. Τι σημαίνει ο ιατρικός όρος “Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών”?

Αποτελεί το πλέον συνηθισμένο ορμονικό πρόβλημα στις νέες γυναίκες που βρίσκονται σε αναπαραγωγική ηλικία και μπορεί να επηρεάσει τον κύκλο τους, την γονιμότητά τους, την εξωτερική εμφάνιση καθώς και την φυσιολογική ορμονική ισορροπία. Το ποσοστό εμφάνισης του προβλήματος είναι περίπου 1 στις 7 γυναίκες.

Χαρακτηριστικά, οι πολυκυστικές ωοθήκες περιέχουν κάτω από την επιφάνεια τους, πολλές μικρές κύστες, με μέγεθος μέχρι 8-9 χιλ. Μέσα σε αυτές τις μικρές κύστες που είναι ωοθυλάκια, υπάρχουν ωάρια που λόγω των ορμονικών διαταραχών δεν εξελίσσονται ομαλά. Οι γυναίκες που έχουν μόνο εικόνα πολυκυστικών ωοθηκών στο υπερηχογράφημα δεν πάσχουν και απαραίτητα από σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών.

2. Ποια είναι τα συμπτώματα στην γυναίκα?

Τα συμπτώματα που μπορεί να παρουσιάζουν οι γυναίκες μεμονωμένα ή και να υπάρχουν συνδυαστικά, είναι τα παρακάτω:

  • Υπογονιμότητα
  • Ακανόνιστη περίοδος
  • Αυξημένη τριχοφυΐα σε πρόσωπο και σώμα
  • Ακμή και λιπαρότητα στο δέρμα
  • Παχυσαρκία με αυξημένο ποσοστό λίπους στην περιοχή της κοιλιάς
  • Σακχαρώδης διαβήτης
  • Συχνοί πόνοι στην κοιλιά
  • Έντονη τριχόπτωση
  • Γρήγορες εναλλαγές στην ψυχολογία, καθώς και κατάθλιψη
  • Αυξημένη χοληστερίνη και αρτηριακή πίεση
  • Προβλήματα κατά τον ύπνο, άπνοια και ροχαλητό

Συχνά σε μια γυναίκα μπορεί να συνυπάρχουν μέχρι 2 από τα παραπάνω, ενώ σε ελάχιστες περιπτώσεις μπορεί να εμφανίζονται ταυτόχρονα και περισσότερα.

3. Ποια είναι η αιτία που προκαλεί πολυκυστικές ωοθήκες?

Παρά το γεγονός ότι δεν είναι ακόμα απόλυτα γνωστός ο λόγος εμφάνισης του συνδρόμου, εντούτοις θεωρείται ότι υπάρχουν 2 σημαντικά αίτια:

Αυξημένη παραγωγή ινσουλίνης: Υπάρχει επίδραση της ινσουλίνης εκτός από την αύξηση του σωματικού βάρους και στις ωοθήκες. Με την αύξηση της ινσουλίνης, παράγονται περισσότερα ανδρογόνα ( «ανδρικού τύπου ορμόνες») που κυκλοφορούν στο αίμα, με αποτέλεσμα να εμφανίζονται τα συμπτώματα του συνδρόμου. Επίσης μειώνεται η παραγωγή της πρωτεΐνης SHGB, η οποία μεταβολίζει και αδρανοποιεί τα ανδρογόνα.

Αύξηση της έκκρισης της ορμόνης LH από την υπόφυση. Η επίδρασή της στις ωοθήκες, τις οδηγεί στην έκκριση περισσότερων ανδρογόνων ενώ παράλληλα τα ωοθυλάκια αυξάνουν σε μέγεθος και γίνονται κυστικά.

4. Πως γίνεται η διάγνωση?

Είναι πολύ βασικό να ενημερώσει η γυναίκα έγκαιρα τον γυναικολόγος της για τα συμπτώματα που έχει διαπιστώσει. Ο γυναικολόγος από την στιγμή που θα αποκλείσει άλλα πιθανά αίτια πχ. διαταραχή θυρεοειδούς, θα ζητήσει συμπληρωματικές ορμονικές εξετάσεις. Θα γίνει έλεγχος της μεταβολικής λειτουργίας της γυναίκας καθώς και διακοιλιακό ή διακολπικό υπερηχογράφημα, ανάλογα με το αν υπάρχουν ή όχι σεξουαλικές επαφές.

5. Ποιες είναι οι επιπλοκές στις γυναίκες με το σύνδρομο?

Η μη σταθερή περίοδος και η απουσία ωορρηξίας έχει ως αποτέλεσμα άστατη αιμορραγία. Επίσης, προκαλεί προβλήματα σε διάφορα όργανα της γυναίκας. Μπορεί να δημιουργήσει πρόβλημα υπογονιμότητας και να μη μπορεί να μείνει εύκολα έγκυος. Επιπλέον, μπορεί να επιβαρύνει την υγεία της μετά από μεγάλο χρονικό διάστημα και να καταλήξει σε προβλήματα από τα αγγεία της (πχ έμφραγμα ή εγκεφαλικό) ή σπανιότερα ακόμα μπορεί να προκαλέσει υπερπλασία ή καρκίνο. Για το λόγο αυτό, θα πρέπει οι πολυκυστικές ωοθήκες να αντιμετωπίζονται έγκαιρα και σε νεαρή ηλικία.

6. Επηρεάζεται και η γονιμότητα από τις πολυκυστικές ωοθήκες?

Τα προβλήματα δημιουργούνται από την έλλειψη ωορρηξίας. Αν γίνουν έστω και λίγες φορές, σε συνδυασμό με “γόνιμο” σύντροφο τότε μπορεί να υπάρξει εγκυμοσύνη. Το πρόβλημα είναι ότι οι γυναίκες δεν μπορούν εύκολα να υπολογίσουν ποιες είναι οι γόνιμες ημέρες. Στις περιπτώσεις αυτές η βοήθεια του γυναικολόγου είναι χρήσιμη. Αν όμως υπάρχει πλήρης απουσία ωορρηξίας, με πλήρη διακοπή της «περιόδου», τότε χρειάζεται απαραίτητα ιατρική υποβοήθηση.

7. Μπορεί να υπάρχουν προβλήματα σε μελλοντική εγκυμοσύνη?

Υπάρχει συσχέτιση των πολυκυστικών ωοθηκών και εγκυμοσύνης. Οι γυναίκες με το σύνδρομο παρουσιάζουν μεγαλύτερα ποσοστά αποβολών, πρόωρων τοκετών, υπέρτασης και διαβήτη κύησης. Για το λόγο αυτό και πρέπει να επισκεφτούν σύντομα κάποιο γυναικολόγο, με ειδικές γνώσεις πάνω στο θέμα, και να έχουν μαζί του μια στενή συνεργασία για σωστή παρακολούθηση.

8. Γίνεται να υπάρξει ρύθμιση της περιόδου?

Ο γυναικολόγος είναι ο κατεξοχήν αρμόδιος για να βοηθήσει την γυναίκα με πολυκυστικές ωοθήκες σε αυτό τον τομέα. Υπάρχει η ορμονική θεραπεία, συνήθως με αντισυλληπτικά χάπια, η οποία δρα τόσο στην ρύθμιση της περιόδου όσο και στην καταπολέμηση της έντονης τριχοφυΐας. Εκτός όμως από αυτά υπάρχουν και άλλοι τρόποι για να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα ανάλογα με τις ιδιαιτερότητες κάθε γυναίκας ξεχωριστά, καθώς και τα χαρακτηριστικά κάθε περίπτωσης.

9. Ποια είναι η θεραπεία του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών?

Στις γυναίκες που πάσχουν από το σύνδρομο, συνίσταται η αλλαγή στον καθημερινό τρόπο ζωής και τις συνήθειες της όπως για παράδειγμα στις διατροφικές συνήθειες και την άσκηση.

Υπάρχει επίσης και η φαρμακευτική αγωγή, η οποία δεν δίνει οριστική θεραπεία, αλλά μπορεί να αντιμετωπίσει με επιτυχία τα συμπτώματα του συνδρόμου. Ο φόβος που άφορα τις συγκεκριμένες θεραπείες σχετικά με το σωματικό βάρος ή άλλες επιπλοκές, δεν ισχύει με τα καινούργια φάρμακα που κυκλοφορούν σήμερα.

Σήμερα, στην καταπολέμηση των πολυκυστικών ωοθηκών χρησιμοποιείται ακόμα και η χειρουργική οδός. Η σύγχρονη τεχνική λέγεται λαπαροσκοπικό “drilling” των ωοθηκών και έχει πολύ καλή αποτελεσματικότητα.

Σήμερα, με σύγχρονες γνώσεις και θεραπείες μπορούμε να αντιμετωπίσουμε με αποτελεσματικότητα το Σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών, αποφεύγοντας τα συμπτώματα και τις επιπλοκές του.

Βίντεο – Συνέντευξη για τις Πολυκυστικές Ωοθήκες

Πολυκυστικές ωοθήκες

Ό,τι θέλετε να μάθετε για τις πολυκυστικές ωοθήκες. Ο μαιευτήρας γυναικολόγος Δρ.Παναγιώτης Χριστόπουλος εξηγεί με απλά λόγια όλα όσα θα θέλατε να μάθετε γύρω από το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών, στην εκπομπή της ΕΡΤ «Εδώ που τα λέμε».

κείμενο συνέντευξης

Δημοσιογράφος: Εδώ είμαστε, επιστρέψαμε, γιατί έχουμε ένα θέμα που απασχολεί τις γυναίκες όλων των ηλικιών. Πολυκυστικές ωοθήκες. Πως δημιουργούνται, που οφείλονται και πως καταπολεμούνται. Στη συντροφιά μας είναι ο κ. Παναγιώτης Χριστόπουλος, μαιευτήρας χειρουργός γυναικολόγος και γυναικολόγος παίδων και εφήβων. Θα μας λύσει όλες τις απορίες.

Γυναικολόγος Παναγιώτης Χριστόπουλος: Ευχαριστώ για την πρόσκληση. Όσο το δυνατόν περισσότερες.

Δημ/φος: Οι πολυκυστικές ωοθήκες αφορούν και τις έφηβες? Είναι κάτι που εμφανίζεται από τόσο νωρίς?

Γυναικολόγος: Οι πολυκυστικές ωοθήκες είναι ένα σύνδρομο, δηλαδή ένα σύμπλεγμα συμπτωμάτων και παθολογιών, το οποίο εκδηλώνεται κατά κύριο λόγο ξεκινώντας από την εφηβεία. Άρα μια γυναίκα είναι πολύ πιο πιθανό να εκδηλώσει το σύνδρομο ξεκινώντας την εφηβεία της, άρα λοιπόν και την αναπαραγωγική της διαδικασία, δηλαδή την περίοδο της ουσιαστικά. Μπορεί να τη συνοδεύσει για πάρα πολλά χρόνια, έως και δια βίου.

Δημ/φος: Εμείς αυτό που γνωρίζουμε είναι ότι όταν υπάρχει πολύ έντονη τριχοφυΐα ή σημάδια ακμής σε μια έφηβη, η πρώτη εξέταση που ενδεικνύεται να κάνει, είναι να δει αν έχει πολυκυστικές ωοθήκες. ισχύει?

Γυναικολόγος: Ναι ισχύει. Η υπερανδρογονιμία, δηλαδή τα αυξημένα ανδρογόνα στα αίμα, που είναι αυτό που ξέρει ο κόσμος ως ανδρικού τύπου ορμόνες, είναι ο βασικός παράγοντας για τον οποίο αυξάνεται η τριχοφυΐα σε μία γυναίκα και μπορεί να της χαλάσει και την περίοδο. Γι αυτό άλλωστε και οι άνδρες είναι πιο τριχωτοί απ’ ότι είναι οι γυναίκες. Οι άνδρες έχουν περισσότερα ανδρογόνα απ όσα έχει μια γυναίκα. Αυτό συμβαίνει και με την ακμή, που οι ορμόνες αυτές έχουν δράση πάνω στην ακμή.

Δημ/φος: Αυτή είναι οι αιτία για την εμφάνιση των πολυκυστικών ωοθηκών?

Γυναικολόγος: Η βαθύτερη αιτία, ο κύριος μηχανισμός, πιστεύουμε ότι είναι μια διαταραχή στο μεταβολισμό της ινσουλίνης. Αυτό ακούγεται λίγο δύσκολο, αλλά είναι η βάση πάνω στην οποία θα ξεκινήσει μια αλληλουχία γεγονότων που θα φτάσει στην αυξημένη παραγωγή ανδρογόνων. Άρα λοιπόν μια γυναίκα που έχει διαταραγμένο το μεταβολισμό της ινσουλίνης, είναι πάρα πολύ πιθανό να φτάσει σε Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών.

Δημ/φος: Δίνουν συμπτώματα οι πολυκυστικές ωοθήκες? Πως μπορεί να καταλάβει μια γυναίκα ότι πάσχει από πολυκυστικές ωοθήκες?

Γυναικολόγος: Παλιότερα, όταν ανακαλύφθηκε το σύνδρομο, αυτό το οποίο περιγράφονταν είναι ότι αφορούσε παχύσαρκες γυναίκες με αυξημένη τριχοφυΐα. Σήμερα ξέρουμε ότι δεν είναι μόνο αυτό. Είναι μια χαρακτηριστική εικόνα αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Υπάρχουν εξίσου ασθενείς με πολυκυστικές ωοθήκες που έχουν αυξημένο βάρος, αλλά υπάρχουν και αυτό που λέμε το lean PCOS, δηλαδή οι αδύνατες γυναίκες που και αυτές εκδηλώνουν. Η λέξη σύνδρομο κρύβει ένα σύνολο πραγμάτων. Δεν είναι μία πάθηση μεμονωμένη. Όταν ακούμε σύνδρομο στην ιατρική σημαίνει ένα σύνολο συμπτωμάτων και μηχανισμών. Άρα λοιπόν κάποιες γυναίκες θα εκδηλώσουν το σύνδρομο με διαταραχή στον κύκλο τους. Συνήθως, όχι πάντα αλλά η συντριπτική πλειοψηφία, θα έχει αραιό κύκλο, αραιομηνόρροια. Είναι οι γυναίκες οι οποίες λένε ότι αδιαθετώ κάθε 45-60 μέρες. Υπάρχουν άλλες γυναίκες δεν θα έχουν διαταραχή στον κύκλο, αλλά θα έχουν αυξημένα ανδρογόνα, άρα μια αυξημένη τριχοφυΐα ή μια πάρα πολύ έντονη ακμή. Και πράγματι προς τιμήν τους, πάρα πολλοί συνάδελφοι δερματολόγοι τα παραπέμπουν για να γίνει ο απαραίτητος ορμονικός έλεγχος.

Δημ/φος: Επειδή είναι στις ωοθήκες, μήπως προκύπτει και κάποιο πρόβλημα στη γονιμότητα?

Γυναικολόγος: Σαφέστατα. Το Σύνδρομο των Πολυκυστικών Ωοθηκών θεωρείται μια από τις κύριες αιτίες υπογονιμότητας. Βέβαια, δεν θέλω να φτάσουμε στο σημείο να πανικοβάλλουμε κάποιες γυναίκες, που έρχονται στο ιατρείο και λένε “έχω πολυκυστικές ωοθήκες”, βάζουν τα κλάματα και λένε “δεν θα μπορώ να κάνω παιδιά;”. Όχι, δεν είμαστε σε αυτή την εποχή. Σήμερα έχουμε τα μέσα με μια μικρή ιατρική βοήθεια να ξεπεράσουμε το πρόβλημα και οι γυναίκες αυτές μπορεί να είναι ήσυχες ότι θα κάνουν την οικογένεια τους και θα αποκτήσουν τα παιδιά που θέλουν.

Δημ/φος: Η επέμβαση είναι φαρμακευτική ή χειρουργική?

Γυναικολόγος: Κυρίως το αντιμετωπίζουμε φαρμακευτικά. Προσέξτε, δεν χρησιμοποιώ τον όρο θεραπεύουμε, γιατί το σύνδρομο συνήθως δεν θεραπεύεται αλλά αντιμετωπίζεται. Αντιμετωπίζουμε τα συμπτώματα, αλλά δεν θεραπεύεται. Η κύρια αντιμετώπιση είναι με φάρμακα. Βέβαια, υπάρχει πλέον στο προσκήνιο τα τελευταία χρόνια, μια πρόταση η οποία όταν αποτύχουν συνήθως τα φάρμακα για να μην πάμε κατευθείαν σε επεμβατικά τα οποία προσπαθούμε να αποφύγουμε, μπορούμε και με μια λαπαροσκοπική τεχνική να βοηθήσουμε.

Δημ/φος: Σας ρωτάω γιατί λέτε ότι είναι θέμα της ινσουλίνης. Άρα, αφού θέλει ρύθμιση μπορεί να υπάρχει προσέγγιση φαρμακευτική χωρίς να φτάσει η γυναίκα στο χειρουργικό κρεβάτι.

Γυναικολόγος: Η πρώτη αντιμετώπιση όπως περιγράφεται σε όλα τα βιβλία και ακούγεται σε όλα τα συνέδρια είναι ότι η γυναίκα πρέπει να αλλάξει τρόπο ζωής. Είναι πάρα πολύ συχνό ότι απλά και μόνο η σωματική άσκηση με την απώλεια ενός μικρού ποσοστού σωματικού βάρους, αν χάσει δηλαδή λίγα κιλά η γυναίκα και βελτιώσει λίγο την καθημερινότητά της όσον αφορά τη φυσική δραστηριότητα και την διατροφή της, θα βελτιωθεί η ινσουλίνη της. Άρα έχει πάρα πολλές πιθανότητες να βελτιωθεί και το σύνδρομο.

Δημ/φος: Η αγωγή που δίνετε αν δεν κάνω λάθος, είναι συνήθως ορμόνες. Έτσι δεν είναι? Αν δεν είναι ορμόνες τι αγωγή δίνετε?

Γυναικολόγος: Όχι πάντα. Όταν κάποιος αποφασίσει να δώσει μια θεραπευτική αγωγή πρέπει να σταθμίσει τα υπέρ και τα κατά. Σε μια γυναίκα η οποία επιθυμεί για παράδειγμα να μείνει έγκυος και δεν μπορεί γιατί έχει άστατο κύκλο, τότε το όφελος σαφώς είναι πολύ περισσότερο από το να μην δώσουμε.

Δημ/φος: Μπορεί να δοθούν και αντισυλληπτικά που ρυθμίζουν όμως και το γυναικείο κύκλο?

Γυναικολόγος: Επειδή εξαρτάται από το μηχανισμό, την βασική αιτία, γιατί μπορεί να μην είναι πάντα ο μεταβολισμός της ινσουλίνης, μπορεί να είναι μια απλή αυξημένη παραγωγή αυτών των ορμονών, των ανδρικών ορμονών από την ωοθήκη, ή μπορεί μια γυναίκα να έχει υπέρβαρο. Μπορεί ακόμα και αν είναι αδύνατη να έχει πρόβλημα με την ινσουλίνη της. Εκεί πρέπει ο ειδικός γυναικολόγος που θα έχει βαθιές γνώσεις για το σύνδρομο, να σταθμίσει ποια είναι η καταλληλότερη αντιμετώπιση. Κάθε θεραπεία εξατομικεύεται. Άρα μια γυναίκα που έχει πρόβλημα με την ινσουλίνη της, θα πάρει φάρμακα τα οποία δεν είναι ορμονικά και τα οποία την βοηθούν να μειώσει τα επίπεδα της ινσουλίνης. Αν μια γυναίκα δεν έχει πρόβλημα με αυτό, αλλά έχει αυξημένη παραγωγή των ανδρικών ορμονών από την ωοθήκη, μπορεί να πάει σε αντιανδρογόνα. Φάρμακα που καταπολεμούν τα ανδρογόνα. Μια γυναίκα η οποία είναι υπέρβαρη, μπορεί να προσπαθήσει να χάσει το υπέρβαρο. Κάθε περίπτωση πρέπει να αντιμετωπίζεται ξεχωριστά, ούτως ώστε να έχουμε τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα για την κάθε γυναίκα συγκεκριμένα.

Δημ/φος: Πάντα γίνεται μια εξέταση στο γυναικολόγο με υπέρηχο. Πως γίνεται η διάγνωση? Πως μπορούμε να μάθουμε ότι έχουμε πολυκυστικές ωοθήκες?

Γυναικολόγος: Δυστυχώς στην Ελλάδα μπλεκόμαστε όλοι με όλα. Είναι ένα χαρακτηριστικό νομίζω της χώρας μας. Πρέπει κάποιος ο οποίος να είναι εξειδικευμένος, να κάνει μια εις βάθος διερεύνηση. Δηλαδή , θα χρειαστούν ορμονικές εξετάσεις, υπερηχογράφημα, πάρα πολύ καλό ιστορικό. Ένα λάθος το οποίο γίνεται συχνά και γι αυτό πάρα πολλές γυναίκες νομίζουν ότι έχουν το σύνδρομο ενώ δεν το έχουν και στεναχωριούνται άδικα, και παίρνουν την ταμπέλα ότι “έχω πολυκυστικές ωοθήκες” ενώ δεν ισχύει. Πρέπει να γίνει το υπερηχογράφημα, το οποίο θα εκτιμήσει τις ωοθήκες, αλλά δεν φτάνει αυτό. Δηλαδή οι εξετάσεις είναι πάρα πολύ συγκεκριμένες. Πρέπει να γίνουν σε συγκεκριμένες ημέρες του κύκλου, υπό συγκεκριμένες συνθήκες και να είναι ένας συνδυασμός εξετάσεων. Το υπερηχογράφημα από μόνο του δεν αρκεί.

Δημ/φος: κ. Χριστόπουλε υπάρχει περίπτωση μια γυναίκα να εμφανίσει πολυκυστικές ωοθήκες και στη συνέχεια να τις απορροφήσει ο οργανισμός, γιατί διάφορες κύστες στη γυναίκα έχουν αυτή την τάση. πχ. μια ενδομητρίωση μπορεί να εμφανιστεί και μετά να απορροφηθεί.

Γυναικολόγος: Είναι ένα από τα συχνότερα σημεία στα οποία υπάρχει σύγχυση. Πρέπει να ξεκαθαρίσουμε απόλυτα ότι είναι τελείως διαφορετικό πράγμα να έχει μια γυναίκα κύστη στην ωοθήκη, από το Σύνδρομο των Πολυκυστικών Ωοθηκών. Άρα λοιπόν όσες ακούν πολυκυστικές ωοθήκες και λένε “α έχω μια κύστη”, ή όσες έχουν κύστη και λένε “έχω πολυκυστικές ωοθήκες” είναι δυο τελείως ξεχωριστά πράγματα. Το Σύνδρομο των Πολυκυστικών Ωοθηκών δείχνει μια δυσλειτουργία της ωοθήκης η οποία μπορεί να οφείλεται είτε στην αυξημένη παραγωγή αυτών των ορμονών είτε στην διαταραχή της ινσουλίνης.

Δημ/φος: Να ρωτήσω κάτι σε σχέση με την ενδομητρίωση, που είναι μια επίσης συνηθισμένη περίπτωση. Οι δυο αυτές είναι πολύ συνηθισμένες. Έχετε εικόνα να μας πείτε πόσες γυναίκες το έχουν?

Γυναικολόγος: Η ενδομητρίωση είναι μια τελείως ξεχωριστή παθολογία. Είναι τελείως διαφορετικό πράγμα. Θεωρείται πιο σοβαρή ασθένεια γιατί έχει κάποιες επιπτώσεις που μπορεί να έχουν πολύ δυσάρεστα αποτελέσματα. Όσον αφορά το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών, πάρα πολύ συχνά ρωτάω τις γυναίκες “πόσο ποσοστό από τις φίλες σου νομίζεις ότι έχουν πολυκυστικές ωοθήκες;”, μου λένε “το 40%” ή “οι μισές έχουν”. Όχι, συνήθως αυτά είναι λάθος διάγνωση. Το πρόβλημα στην Ελλάδα σύμφωνα με μελέτη επιστημονική, είναι γύρω στο 7%. Άρα είναι μια πάρα πολύ συνηθισμένη πάθηση γιατί αφορά το 7%, και ποιες παθήσεις μπορεί να αφορούν το 7% του πληθυσμού, αλλά δεν είναι τόσο μεγάλο σε έκταση που νομίζουν οι γυναίκες. Συνήθως πρόκειται για λάθος διάγνωση, το οποίο επιβαρύνει ψυχολογικά τη γυναίκα. Είναι πολύ σημαντικό.

Δημ/φος: Οποιαδήποτε πάθηση και δη γυναικολογικές, είναι πολύ ευαίσθητα τα πράγματα και επιβαρύνουν την ψυχολογία.

Γυναικολόγος: Ταυτίζονται με τη θηλυκότητα της γυναίκας.

Δημ/φος: Οι πολυκυστικές ωοθήκες γίνεται να αφαιρεθούν?

Γυναικολόγος: Όχι γιατί τα κυστίδια είναι πάρα πολύ μικρά και επειδή είναι πάρα πολλά δεν μπορούμε να καταστρέψουμε την ωοθήκη.

Δημ/φος: Πρέπει να τα παρακολουθούμε να δούμε αν υπάρχει αυτή η αύξηση.

Γυναικολόγος: Η παρακολούθηση των γυναικών με το σύνδρομο πρέπει να είναι κάθε 6 μήνες.

Δημ/φος: Αν μια γυναίκα εμφανίσει πολυκυστικές ωοθήκες, τις θεραπεύσει, και μετά μείνει έγκυος. Υπάρχει περίπτωση μετά την εγκυμοσύνη να εμφανίσει ξανά πολυκυστικές ωοθήκες?

Γυναικολόγος: Υπάρχει μια μεγάλη πιθανότητα να επανεμφανίσει, όπως περιέργως και δεν το έχουμε εξηγήσει ακόμα, κάποιες γυναίκες να απαλλαγούν από τα συμπτώματα. Να μην εμφανίσουν δηλαδή ξανά ποτέ το σύνδρομο. Αυτό οφείλεται πιθανά ότι κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης έχουμε τόσο μεγάλη αύξηση των ορμονών που όταν καταλαγιάσουν ξανά οι ορμόνες μετά της εγκυμοσύνη δεν ξέρουμε τι ισορροπία θα τηρηθεί.

Δημ/φος: Υπάρχει κάποιο σύμπτωμα? Επιμένω λίγο σε αυτό, αλλά μια γυναίκα η οποία δεν έχει την τριχοφυΐα και την ευκαιρία να πάει συχνά σε γυναικολόγο. Κακώς, γιατί ο γυναικολόγος είναι μια τακτική σχέση που πρέπει να αναπτύξουμε. Ας πούμε ότι μεσολαβεί ένα εύλογο διάστημα από την προηγούμενη επίσκεψη. Θα καταλάβουμε κάτι στο σώμα? Θα μας προειδοποιήσει το σώμα ότι εμφανίζουμε πολυκυστικές ωοθήκες? Θα υπάρχει κάποιος πόνος ή κάτι άλλο?

Γυναικολόγος: Πόνος δεν υπάρχει. Αυτό το οποίο θα παρατηρήσει η γυναίκα και θα απευθυνθεί στο γιατρό της είναι κάποια συμπτώματα:

  • συνήθως θα δει μια διαταραχή στον κύκλο της, η οποία κατά κύριο λόγο είναι αραιά διαστήματα περιόδων. Κάθε 1,5-3 μήνες και σε ένα μικρό ποσοστό περίπου 10% όταν έχει πάρα πολύ συχνά περίοδο. Δηλαδή κάθε 18-20 μέρες.

  • Δεύτερο σύμπτωμα είναι τα ανδρογόνα, δηλαδή η αυξημένη τριχοφυΐα και η αυξημένη ακμή.

  • άλλα έμμεσα συμπτώματα που θα βάλουν μια υποψία είναι οι γυναίκες με ειλικρίνεια κάνουν δίαιτα και δεν μπορούν να χάσουν βάρος.

  • οι γυναίκες που προσπαθούν και δεν καταφέρνουν να μείνουν έγκυες.

Δημ/φος: Μπορεί να εμφανίσει μια γυναίκα στα 30 της ακμή που να οφείλεται σε αυτό?

Γυναικολόγος: Ναι, μπορεί να εμφανίσει.

Δημ/φος: Μια γυναίκα που κάνει δίαιτα και δεν μπορεί να χάσει κιλά, αυτό μπορεί να οφείλεται στις πολυκυστικές ωοθήκες?

Γυναικολόγος: Μπορεί να οφείλεται στο γεγονός ότι έχει μια ανωμαλία στο μεταβολισμό της ινσουλίνης. Αυτό θα της επηρεάσει και την λειτουργία των ωοθηκών, θα την δυσκολέψει αρκετά στο να χάσει και βάρος.

Δημ/φος: Να τα λέμε αυτά γιατί υπάρχουν γυναίκες που προσπαθούν, καταβάλουν συνεχώς την προσπάθεια τους και δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα.

Γυναικολόγος: Μια καλή διερεύνηση νομίζω ότι είμαστε σε θέση να δούμε το θέμα. Η ιατρική δεν είναι μονόπλευρη ούτε μονοσήμαντη. Πρέπει να υπάρχει συνδυασμός και συνεργασία μεταξύ ειδικοτήτων. Αν ένας γιατρός βλέπει ότι μια γυναίκα δεν μπορεί να χάσει βάρος, μπορεί να την στείλει και για ορμονική διερεύνηση και για να δούμε την ινσουλίνη της. Μια γυναίκα που θέλει να μείνει έγκυος, πρέπει σαφώς να συνεργάζεται με κάποιον για να έχει σωστό σωματικό βάρος.

Δημ/φος: Οι γυναίκες το ψάχνουν και πιο πολύ γιατί έχουν ένα ιερό σκοπό.

Γυναικολόγος: Όλες οι γυναίκες πρέπει να το ψάχνουν γιατί οι επιπτώσεις του συνδρόμου μπορεί να είναι αρκετά σοβαρές. Δηλαδή, οι γυναίκες είναι προστατευμένες από κάποια νοσήματα όπως είναι τα νοσήματα του καρδιαγγειακού, τα εμφράγματα δηλαδή, πολύ περισσότερο απ’ ότι είναι οι άνδρες. Όταν μια γυναίκα έχει αυξημένα ανδρογόνα, άρα οι ορμόνες της προσομοιάζουν του άνδρα, φαίνεται ότι έχει αυξημένη πιθανότητα σε μεγάλο βάθος χρόνου να εμφανίσει καρδιαγγειακά προβλήματα συχνότερα από μια φίλη της που δεν έχει το σύνδρομο.

Δημ/φος: Μια γυναίκα η οποία δεν επιθυμεί να μείνει έγκυος, δεν είναι στις προτεραιότητες της, και που μπορεί να εμφανίσει πολυκυστικές ωοθήκες ή να μην το ξέρει , να μην το έχει δει. Μπορούν αυτές να μετατραπούν και να δώσουν κάποιο καρκίνο αργότερα ή οτιδήποτε χειρότερο? Χειρότερο από τον καρκίνο δεν υπάρχει, αλλά μπορεί να υπάρξει σοβαρό πρόβλημα?

Γυναικολόγος: Αυτό το οποίο πρέπει να πούμε είναι ότι οι γυναίκες οι οποίες έχουν το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών, ένας από τους λόγους που πρέπει να διερευνώνται και να παρακολουθούνται ανά 6μηνο, είναι ότι πολύ συχνά έχουν θέμα με την χοληστερίνη τους και τα τριγλυκερίδια, μάλιστα την κακή χοληστερίνη. Αυτό σημαίνει ότι σε βάθος χρόνου μπορεί να τους δημιουργήσει πρόβλημα με την καρδιά τους. Για το θέμα του καρκίνου, ήθελα να το αποφύγω αλλά μιας και το αναφέρατε είμαι υποχρεωμένος να το αναφέρω. Έχει βρεθεί ότι οι γυναίκες οι οποίες πάσχουν από σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα απ ότι οι υγιείς να αναπτύξουν καρκίνο του ενδομητρίου, αυτό που λέμε “καρκίνο της μήτρας”. Σε ότι αφορά τις ωοθήκες δεν έχει φανεί κάτι τέτοιο.

Δημ/φος: Προσοχή λοιπόν, τακτικές επισκέψεις, ενημέρωση με το γιατρό.

Γυναικολόγος: Σωστή σε βάθος παρακολούθηση .

Δημ/φος: Να το πούμε αυτό, για να μην θορυβήσουμε. Στις περισσότερες περιπτώσεις, στις πολυκυστικές ωοθήκες ζεις μαζί τους πολύ καλά.

Γυναικολόγος: Ζεις πάρα πολύ καλά, χρειάζεται σωστή διερεύνηση για να μην φτάνουμε σε λάθος διαγνώσεις και σωστή παρακολούθηση.

Δημ/φος: Θεραπεύεται, οπότε όταν κάτι θεραπεύεται είσαι προσεχτικός. Ευχαριστούμε πολύ.

Γυναικολόγος: Εγώ ευχαριστώ για τη φιλοξενία.